Sabah haberleri açıyorsun: "S&P 500 rekor kırdı", "Nasdaq geriledi", "Dow Jones 500 puan yükseldi." Her gün bu üç isim geçiyor ama pek çok kişi bunların aslında ne anlama geldiğini, neden birbirinden farklı hareket ettiğini tam olarak bilmiyor.
Bu yazıda her birini sıfırdan açıklıyor, aralarındaki farkları somutlaştırıyor ve 2026'daki güncel tabloya bakıyoruz.
---
Önce temel soruyu yanıtlayalım: Endeks nedir?
Borsa endeksi, belirli bir hisse grubu seçilerek oluşturulan ve piyasanın genel gidişatını ölçen bir göstergedir. Tek tek hisse takip etmek yerine "piyasa genel olarak nasıl gidiyor?" sorusunun cevabını verir.
Ama her endeks aynı soruyu farklı bir yöntemle yanıtlar. İşte burada ayrışma başlıyor.
---
1. Dow Jones Industrial Average (DJIA)
Kuruluş: 1896
Hisse Sayısı: 30
Ağırlıklama: Fiyat ağırlıklı
Dow Jones, dünyanın en eski ve en tanınan borsa endeksidir. Yalnızca 30 büyük Amerikan şirketini kapsar: Apple, Microsoft, Goldman Sachs, Caterpillar, Visa, JPMorgan, McDonald's gibi isimler.
Kritik fark — fiyat ağırlıklı yapısı: Dow Jones'ta bir şirketin endeks üzerindeki etkisi, piyasa değeriyle değil hisse fiyatıyla belirlenir. Yani hisse fiyatı 500 dolar olan bir şirket, 100 dolar olan şirketten beş kat daha fazla etkilidir.
Bu yüzden Goldman Sachs ve Caterpillar gibi yüksek fiyatlı hisseler endekste orantısız ağırlık taşır. Nvidia ise S&P 500'ün %7'sini oluştururken Dow Jones'ta yalnızca %2,3 paya sahiptir.
Dow Jones'un güçlü olduğu alan: Köklü, büyük ve genellikle temettü ödeyen şirketlerin performansını izlemek. Finansal sektör endeksin %28'ini oluşturuyor.
2025 performansı: %14,9 toplam getiri. Güçlü bir yıl ama Nasdaq'ın gerisinde kaldı — bu son 10 yılın 8'inde böyle oldu.
---
2. S&P 500
Kuruluş: 1957
Hisse Sayısı: ~500
Ağırlımlama: Piyasa değeri ağırlıklı
S&P 500, ABD borsasının en kapsamlı ve en güvenilir termometresi olarak kabul edilir. New York Borsası (NYSE) ve Nasdaq'ta işlem gören yaklaşık 500 büyük şirketi kapsar.
Piyasa değeri ağırlıklı yapısı: Her şirketin endeks içindeki payı, toplam piyasa değeriyle orantılıdır. Bu yüzden Apple, Microsoft, Nvidia, Amazon ve Alphabet gibi dev şirketler endekste çok daha büyük etkiye sahiptir. Teknoloji sektörü S&P 500'ün yaklaşık %34'ünü oluşturuyor.
S&P 500, yatırım dünyasında "piyasanın kendisi" olarak da anılır. Küresel fonların, emeklilik hesaplarının ve ETF'lerin büyük çoğunluğu bu endeksi baz alır.
Mayıs 2026 itibarıyla S&P 500, 7.445 seviyesinde tüm zamanların zirvesine çıktı. Bu, 2024 başındaki seviyelere kıyasla ciddi bir yükseliş anlamına geliyor.
---
3. Nasdaq Composite
Kuruluş: 1971
Hisse Sayısı: 3.000+
Ağırlımlama: Piyasa değeri ağırlıklı
Nasdaq Composite, Nasdaq borsasında işlem gören tüm hisseleri kapsar — 3.000'den fazla şirket. Ama bunların büyük çoğunluğu teknoloji, biyoteknoloji, internet ve yazılım alanında faaliyet gösteriyor.
Sıkça karıştırılan bir ayrım: Nasdaq Composite tüm hisseleri kapsarken, Nasdaq-100 yalnızca en büyük 100 teknoloji dışı finansal olmayan şirketi kapsar ve daha sık referans gösterilir.
Nasdaq'ın beş en büyük ağırlığı S&P 500'dekiyle örtüşüyor: Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet. Nvidia tek başına Nasdaq-100'ün %13,4'ünü oluşturuyor.
Bu yüzden Nasdaq, yapısal olarak teknoloji hisselerine çok daha duyarlı. Fed faiz artırdığında teknoloji hisseleri düşer — ve Nasdaq en fazla etkilenen endeks olur. Tersine, yapay zeka patlaması gibi bir rüzgarda Nasdaq en çok kazanan endeks olur.
2025 toplam getirisi: %21,1 — üç endeksin en güçlüsü.
Mayıs 2026 itibarıyla Nasdaq Composite 26.293 seviyesinde rekor kırarak kapandı.
---
Karşılaştırma Tablosu
Dow Jones:
— 30 hisse, fiyat ağırlıklı
— En seçici ve en eski
— Finans ve sanayi ağırlıklı
— Düşük teknoloji duyarlılığı
— "Köklü Amerika" ekonomisinin nabzı
S&P 500:
— ~500 hisse, piyasa değeri ağırlıklı
— En kapsamlı ve en referans alınan
— Tüm sektörler dengeli temsil edilmiş
— Orta düzey teknoloji duyarlılığı
— "Genel piyasa" göstergesi
Nasdaq Composite:
— 3.000+ hisse, piyasa değeri ağırlıklı
— En geniş kapsam, en yüksek volatilite
— Teknoloji ve büyüme hisseleri dominant
— Yüksek teknoloji duyarlılığı
— "Teknoloji sektörünün nabzı"
---
Neden Aynı Anda Farklı Hareket Ederler?
Bu üç endeks aynı ABD borsasını izlemesine rağmen farklı hareket edebilir — çünkü farklı şirketleri, farklı yöntemlerle ölçerler.
Örnek: Fed faiz indirimi açıkladı. Teknoloji hisseleri uçuyor. Nasdaq %2 yükseldi, S&P 500 %1 yükseldi, ama Dow Jones neredeyse düz kapandı — çünkü Dow'da finans ve sanayi ağırlıklı.
Örnek: Jeopolitik kriz. Yatırımcılar güvenli limanlara kaçtı. Dow Jones'taki savunma ve sanayi şirketleri dirençli kaldı, ama Nasdaq'taki teknoloji hisseleri çakıldı.
Bu dinamiği anlamak, piyasayı daha doğru okumana yardımcı olur.
---
Türk Yatırımcı İçin Bu Endeksler Ne İfade Eder?
Türkiye'den bu endekslere doğrudan yatırım yapabilirsin. Bazı aracı kurumlar yabancı piyasalara erişim sunuyor. Bunların yanı sıra, S&P 500'ü veya Nasdaq-100'ü takip eden ETF'ler de bu amaca hizmet ediyor.
Döviz faktörünü unutma: Dolar cinsinden yatırım yapıyorsun. Endeks %10 kazandırsa bile dolar/TL sabit kaldıysa TL bazındaki getiri farklı hesaplanır. Tersine, dolar yükselirse kur etkisi getiriyi artırır.
---
Hangi Endeks "Daha İyi"?
Bu sorunun cevabı yatırım amacına göre değişir.
Geniş piyasa maruziyeti istiyorsan → S&P 500
Teknoloji ve büyüme odaklıysan → Nasdaq
Temettü ve köklü şirket dengesini arıyorsan → Dow Jones
Hepsini takip etmek istiyorsan → Üçünü birlikte izle; aralarındaki fark zaten piyasanın hikâyesini anlatır.
---
Sonuç
S&P 500 geniş piyasanın, Nasdaq teknolojinin, Dow Jones ise köklü sanayi ve finans şirketlerinin nabzını tutar. Üçü aynı anda farklı yönlere hareket edebilir — ve bu fark, piyasayı anlamanın en kısa yollarından biridir.
Haberlerde bu üç ismi bir daha duyduğunda, hangi şirketleri ve hangi yöntemi temsil ettiğini artık bileceksin.